پرسشی دارید؟ کلیک کنید

- اهداف ، چرايي و چگونگي انجام آنها ، ريسكها و هزينه ها :

بنظراينجانب يكي ديگر از مواردي كه بايد در مفاد شرايط عمومي پيمان ( پيمانهاي تهيه و اجرا ) مد نظر قرار گيرد هدف از بازنگري و انتشار آن است كه اين اهداف ، نحوه تهيه ( بازنگري ) و مفاد آن را تحت تاثير قرار خواهد داد.

در اين ارتباط يكي از مشكلات شرايط عمومي موجود ، بلاتكليفي آن بين مرجع بودن و آيين نامه بودن آن است ، بنظر مي رسد تهيه كنندگان آن ،متاسفانه بطور كامل اين اهداف را مشخص ننموده يا نتوانسته اند در مفاد آن پياده سازي نمايند به همين سبب مشخص نيست كه كليات مد نظر آنها بوده يا جزئيات و لذا مي بينيم اين تصويب نامه بين اين دو وضعيت دست و پا مي زند و كاربران نمي دانند بالاخره بايد انتظارشان از آن نشان دادن كليات باشد يا اين سند بايد جزئيات را هم حل و فصل كند .

و مشكل ديگر ناشي از عدم تعيين اهداف ، نامشخص بودن محل ريسكها ، عامل و محل اعمال آنهاست. لذا اينك نيز اين نگراني وجود دارد كه به واقع دست اندركاران با اين بازنگري چقدر دنبال حل مشكلات پيمانكار و چقدر حل مشكلات كارفرمايان و مشاورين هستند؟ حل چه مشكلاتي در اولويت است ؟ چه ريسكهايي را مي خواهند كاهش دهند و چه مقدار از ريسكها را مي خواهندجابجا كنند؟ هزينه اين ريسكها و جابجايي ها را چه كسي بايد بپردازد و از چه محلي بايد پرداخت شود؟ و كجاها اين ريسكها با دستورات و قدرت قانون محض قابل جابجا شدن نيستند و واقعيت هايي هستند كه بايد پذيرفته شده و هزينه هاي آن در جاي خود پرداخت شود.

پيشنهاد سايت مترور براي حل اين مشكلات ، در ابتدا تعيين اهداف اين بازنگري و چك ليست هاي كنترلي آن است.براي اين كار لازم است اهداف را مشخص و چك ليست هايي براي كنترل انها در هنگام بازنگري تهيه شود كه از اهداف خارج نشويم و ضمنا محل ريسكها و هزينه ها هم مشخص شود. بطور مثال براي اصلاح بند هـ ماده 20 كه در آن تعيين شده : " هرگاه ضمن اجراي كار،مهندس مشاورتشخيص دهدكه ماشين آلات وابزارموجودپيمانكار،براي اتمام كاردرمدت پيمان كافي نيست يامشخصات آنهابراي اجراي كار،مناسب نيست، مراتب رابه پيمانكارابلاغ مي كند.

پيمانكارمكلف است كه ماشين آلات وابزارخودراطبق نظرمهندس مشاورودر مدتي كه نامبرده تعيين مي نمايد،تكميل وتقويت كند،بدون اينكه براي اين كار،ادعاي خسارت ياهزينه اضافي ازكار فرما داشته باشد." اولين مسئله اي كه به ذهن مي رسد اين است كه هدف چه بوده ؟ چرا بايد اول مهندس مشاور را بياوريم و بعد بيان مشكل را ؟ چرا اول مشكل را بيان نكنيم بعد بدنبال دليل ايجادش باشيم و سپس با توجه به دلايل ايجادش راه اصلاح آن را تعيين و با هزينه ايجاد كننده مشكل مسئله را حل كنيم ؟ در اينجا اگر پيمانكار كمبود ماشين آلات را تشخيص داد و اشكال از مهندس مشاور يا كارفرما و نقص پيمان و برآورد اوليه مهندس مشاور يوده باشد چه؟ در اينحال چرا به هزينه پيمانكار ماشين الات اضافه شود؟ ما كه مسلمانيم و داعيه رعايت حقوق خود و ديگران را داريم چرا بايد به هزينه ديگران اشكالاتمان را بپوشانيم و اصلاح كنيم؟

لذا پيشنهاد مي گردد اول اهداف اصلي و فرعي و ريسكها تعيين گردد. سپس تنظيم چك ليست يا چك ليست هايي كه حاوي و متضمن اهداف و رعايت صحيح روند بررسي و اصلاح يا تتميم شرايط عمومي پيمان فعلي باشد. و اينكه در بررسي اشكالات در تعيين محل ريسكها ، هزينه ها و بودجه ها دقت شود ، به ويژه بررسي شود مشكل چه چيز است ؟ كجاهاست؟ چرا ايجاد شده يا مي شود؟ چگونه مي توان از ايجاد آن پيشگيري كرد؟ چه عامل يا عواملي بايد ايجاد آن و عوامل ايجاد را تشخيص دهند ؟ چگونه مي توان مشكل ايجاد شده را برطرف و يا اصلاح كرد ؟ مقصر كدام عوامل بوده اند ؟ هركدام چه قدر مقصر بوده اند؟ پس به هزينه چه عامل يا عواملي بايد اين اشكالات اصلاح و يا برطرف شوند؟ و اقدامات چگونه و توسط چه عامل يا عواملي بايد انجام شوند؟ و هم اينكه براي مشكلاتي كه در گذشته مشاهده شده و يا پيش بيني مي گردد در آينده ممكن است ايجاد شود و موادي در شرايط عمومي فعلي براي آنها وجود ندارد ،اين موارد ديده و طبق همان روش و براساس اهداف ، تعيين و اضافه شود.

موفق باشيم.


يكي از اولين نكاتي كه در مورد هر نشريه به ويژه تصويب نامه هاي مهمي مانند شرايط عمومي پيمان بايد مد نظر قرار گيرد عنوان آن است .

بنظر بنده عنوان " شرايط عمومي پيمان " بطور بسيار عام شايد در سال 1359 ( كه اولين شرايط عمومي پيمان بعد از انقلاب تهيه و ابلاغ گرديد ) و يا در بازنگري سال 1378 كه هنوز شرايط عمومي پيمان براي انواع پيمانهاي موجود در كشور زياد و تخصصي نشده بود عنوان مناسبي تلقي مي گرديد ، اما اينك كه تعداد آنها رو به تزايد گذاشته و خوشبختانه بسيار تخصصي و اختصاصي گرديده است ، عنوان مناسبي بنظر نمي رسد. بهتر است با توجه به عرف موجود و از انجا كه طبق بعضي از مواد شرايط عمومي از جمله مواد 14 ، 29 و 37 اين شرايط عمومي براي پيمانهاي فهرست بهايي تهيه شده و كاربرد داشته و دارد پيشنهاد مي گردد عنوان " شرايط عمومي پيمانهاي تهيه و اجرا ( PC فهرست بهايي ) " يا عنواني مشابه و در خور مجموعه در دست تهيه براي آن انتخاب گردد ، كه بطور خلاصه و موجز بيانگر محتويات و محدوده كاربرد آن نيز گردد.

عنوان پيشنهادي " PC فهرست بهايي " از انجا نشات گرفته كه حروف لاتين E , P , C اختصار Engineering , Procurement , Construction و اختلاطي از آنها ، سالهاست در پروژه ها و پيمانهاي كشور مصطلح گرديده است لذا شايد بتوان " PC فهرست بهايي " را براي عنوان مخفف اين نشريه ، عنوان مناسبي دانست .


سلسله مقالات و نقد هايي كه اينجانب بر شرايط عمومي پيمان وارد نموده و از اين پس ارائه مي نمايم ، نظرات شخصي و مواردي است كه براساس تجربه نزديك به 20 سال كار در بخش هاي مختلف پروژه ها و همكاري با اساتيد محترم ، براي اينجانب حاصل گرديده است ، اين سلسله بحث ها تنها هم جهت با زحماتي است كه ساير عزيزان و اساتيد محترم از سالها قبل متحمل شده اند و حتا كساني كه طي سه دهه اخير در جهت ايجاد مجموعه بخشنامه ها و دستورالعملها و پوشش خلاء هاي موجود هرچند با بضاعت موجود در اين مدت تلاش وافري داشته اند ، مجموعه هايي كه اينك ما به سادگي آنها را نقد مي كنيم اما كمتر شاهد قدرداني از كساني بوده ايم كه با كمترين امكانات و گاهي بدون پشتيباني لازم آنها را تهيه و در اختيار جامعه فني كشور قرار داده اند .

 اميد است دست اندركاران بازنگري شرايط عمومي پيمان كه مدتهاست هيچ بازخوردي از تلاشهاي انها مشاهده نشده يا حداقل اطلاع رساني مناسبي در اين مورد از تلاش آنها صورت نگرفته است ، ضمن اطلاع رساني مناسب از تلاشهاي صورت گرفته تاكنون ، نسبت به دريافت نظرات ، پيشنهادات و انتقادات بخش هاي مستقل جامعه فني كشور در زمينه بازنگري شرايط عمومي پيمان نيز اقدام شايسته و بايسته اي فرموده و به ياري خداوند نتيجه حاصل بتواند بخشي از مشكلات موجود در پروژه هاي اجرايي كشور را برطرف و سالها مرجع مناسبي براي اين بخش اقتصادي و عمراني كشور قرار گيرد.


فايل اصلي شرايط عمومي پيمان بانضمام بخشي از مواد بازنگري شده آن

تعدادي از سايت هاي انجمن هاي استاني شركتها ماههاست فايل بازنگري مواد 1 الي 15 و همچنين 16 الي 25 شرايط عمومي پيمان ( نشريه 4311 ) را بر روي سايت خود قرار داده اند حتا كل مواد بازنگري شده نيز در اينترنت دست به دست مي شود ، هرچند سايت معاونت نظارت راهبردي خود اقدام به ارائه اين متون بازنگري و تدوين شده ننموده است ( شايد بدليل در جريان بودن يا قطعي نشدن بازنگري ) و از طرفي در اين يكساله اخير فايل هاي منتشر شده را نيز تاييد يا رد نكرده ، لذا با مدنظر قراردادن عدم رد موارد منتشر شده در اين مدت ، سايت مترور بخشي از فايل هاي مذكور را جهت مطالعه شما عزيزان بر روي سايت قرار مي دهد، همچنانكه با توجه به موارد ياد شده و از آنجا كه فايل هاي مذكور تحت كنترل مراجع مستند نبوده است سايت مترور نيز آنها را تاييد يا رد ننموده و فقط جهت اطلاع از مفاد احتمالي بازنگري در سايت قرار داده است.

در همين جا از معاونت برنامه ريزي و ساير عزيزان دست اندركار بازنگري ( جلسات دوشنبه وسه شنبه و ... ! ) درخواست مي گردد در صورت مشاهده اين مطالب ودرصورت مغايرت آن با مطالب اصلي ، موارد متناقض را جهت درج در همين سايت اعلام تا به اطلاع كاربران محترم رسانده شود.

همچنين سايت مترور ايراداتي را بر همين بازنگري صورت گرفته نيز وارد مي دارد كه در صورت به يقين رسيدن در مورد صحت بازنگري ( صحت كامل از  مفاد بازنگري ) بزودي اين ايرادات را در سايت مترور منتشر خواهد نمود.

 1- بازنگري ماده 1 الي ماده 15 شرايط عمومي پيمان :

 Sharayet_Omomi-peyman 1-15.pdf (اندازه: 242.72 KB )

2- بازنگري ماده 16 الي ماده 25 شرايط عمومي پيمان :

 Sharayet_Omomi-peyman 16-25.pdf (اندازه: 236.12 KB )

3- فايل اصلي نشريه 4311 شرايط عمومي پيمان  C فهرست بهايي ابلاغي 1378 ( اين نسخه جهت تسريع در استفاده و كاربرد ، توسط سايت مترور بوكمارك گرديده است )


مرحله ها یا فازهای پروژه ها از ديدگاه معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي در قالب فرايندهاي لازم در 6 مرحله تقسيم شده است * :

1- مرحله پيدايش

2- مرحله مطالعات توجيهي

3- مرحله طراحي پايه

4- مرحله طراحي تفصيلي

5- مرحله اجرا

6- مرحله راه اندازي ، تحويل و شروع بهره برداري


* نقل از فصل سوم نظام فني و اجرايي كشور موضوع تصويبنامه شماره   42339 / ت 33497 هــ  مورخ 20/4/1385