مترور : نخستین تارنمای متره برآورد و اصول حاکم بر پیمان در ایران
جستارهای مهندس مترور جعفرزاده

09038381937  تلفن ، @metror کانال تلگرام 

www.metror.ir
Menu

کتاب و جزوه های مترور

با درودی دیگر ( 08)

با خوشبختی باید گفت ما هنوز تواناییم و با همکاری هم و براساس اینکه یک ایرانی هستیم ، فارسی را پاس خواهیم داشت ، هرچند با افسوس باید گفت امروزه در نظام (‌دستگاه ) فنی و اجرایی کشور به ویژه در نام ها ، آیین نامه ها ، بخشنامه‌ها، شیوه نامه‌ها و هتا در فهرست های بهای یکای پایه که نگاه می کنیم ، واژه های بیگانه به ویژه از تازی راه یافته را کم نمی بینیم ، که گاه چنان سهمگین وار به این دستگاه تاخته اند که نه تنها از واژه های فارسی شده‌ی آنها بلکه از زبان دیگر قوم های ایرانی نیز در آنها هم دریغ گردیده است و نمونه های آن ، چنان فراوان شده که گمان می رود به زودی باید در پرونده های سازمان برنامه و بودجه ، از پس تک واژه های فارسی و ایرانی گشت و نیافت .

اینک در پی پذیرش بسیار از بخش نخست تا پنجم این فهرست واژگان که بیرون از پیش بینی و اندیشه‌ی ما بود ، ویرایش ششم آن را با بررسی واژه‌های پرکاربردتر و یافتن واژگان فارسی در بیش از 20 واژه نامه فارسی از شاهنامه فردوسی گرفته ، تا نظام و فرس و دانشنامه علایی بوعلی سینا و فرهنگ دهخدا و دو جلدی معین و برهان قاطع و واژگان فارسی سره و چند کتاب دیگر از فرهنگستان ادب فارسی تا عمید و پرتو و جلالی و مصاحب و خانلری و جوشانلو و سبک شناسی استاد بهار و نوبهار و بسیار دیگر جستجو نموده و افزون شده بر نسخه پیشین (بیش از 630  واژه پرکاربردتر) ، هم در کاربرگ اکسل و هم در پی دی اف آماده و به شما ارجمندان پیشکش می‌نمایم تا دوباره همه با هم از آن بهره مند گردیم ، بلکه واژه‌های فارسی و ایرانی بیش از پیش بکاربرده شوند و این زبان به ویژه دردستگاه فنی و اجرایی و سازمان برنامه و بودجه این مرز و بوم دوباره ریشه دوانده و جانی دوباره بگیرد.

اگر کم و کاستی و نادرستی در این واژه ها یافتید ، که دور از اندیشه نیست ، آن را به ما گزارش نمایید که خرسند و سپاسگزار خواهیم بود. این کاربرگ دست کم هر سال یکبار ویرایش می گردد ، پیوند تارنمایی و تازه ترین ویرایش‌ها تا بنده زنده هستم وامکانش باشد، در پیوند تارنمایی مترور ، در دسترس خواهد ماند.

ایران به اندیشه و تلاش همه‌ی ایرانیان، پاینده است ، امید است در راه پایداری و استواری ایران از هیچ کوششی دریغ نفرمایید و خود نیز این واژه های فارسی را در اندازه توان در جایگزینشان به کار ببرید ، واژه های فارسی برای به کاربردن در دسترس ما هستند ، اگر بخواهیم.

با سپاس فراوان

احمدرضا جعفرزاده

کارشناس متره برآورد و آیین پیمان ها

بازنگری هشتم : 29 بهمن ماه 1398

1-  EXCEl واژه های فارسی دستگاه فنی و اجرایی کشورکاربرگ اکسل 08 - با کوشش - احمدرضا جعفرزاده

 

2-  PDF  واژه های فارسی دستگاه فنی و اجرایی کشورکاربرگ پی دی اف 08 ، به کوشش احمدرضا جعفرزاده

  3- فرهنگ املایی خط فارسی

4- دستور خط فارسی

در تارنمای مترور نیز از این پس تلاش خواهد شد تا جایی که شدنی است ، واژه های فارسی را در نوشتار ، جستار و ساخته های خود به کارببریم.
تا خدا چه بخواهد.

با سپاس فراوان

مترور احمدرضا جعفرزاده

(‌کارشناس متره برآورد و آیین پیمان ها )

13 اردیبهشت ماه 1395

( ویرایش  هشتم  :‌  بهمن ماه 1398 )

 

-----------------------   فهرست واژه ها (‌ 700  واژه پرکاربرد در دستگاه فنی و اجرایی کشور ) :   -----------------------

 

 

ردیف واژه بیگانه واژه فارسی ، فارسی شده یا جایگزین
1 اُرگان سازمان ، اداره 
2 اخیر پیش گفته ، کنونی ، واپسین ، پایانی
3 اخیراً به تازگی ، تازگی ها
4 اخیرالتاسیس نوبنیاد
5 اِخلال ، اخلال کارشکنی ، آشوب
6 ابتکار نوآوری
7 ابداً هرگز ، هیچ‌گاه
8 ابداع نوآوری ، نوآفرینی
9 ابعاد  اندازه ها ، گوشه ها ، بُعدها، (ابعاد)
10 ابلاغ شد دستورداده شد، فرمان رسانی شد ، پیام رسانی شد (ابلاغ شد)
11 ابنیه ساختمانی ، ساختمان ها، (ابنیه)
12 اتاق سراچه
13 اتباع شهروندان
14 اتصال سرهم کردن ، هم بند کردن ، پیوستگی ، پیوند ، به هم پیوستن
15 اتفاق ، اتفاقی رخداد ، پیامد ، ناگهانی ، یک آن
16 اتفاق آرا با یک دیدگاه ، بیشترین دیدگاه ، هم رآی ، یکی دیدگاه ها
17 اجبار به زور ، زوری
18 اجداد نیاکان ، پدران
19 اجتناب پرهیز ، دوری ، گریز
20 احتذار دوری ، پرهیز
21 احتراما ارجمندانه ، با ارجمندی ، گرامیداشت ، (‌با احترام)
22 احترامات فائقه با بالاترین سپاس ها
23 احتساب شمردن ، شماره کرد ، شمارش ، برآورد
24 احتمال گمان ، شایدی
25 احتیاج نیاز ، نیازمندی
26 احتیاط پروا ، پاییدن ، به هوش بودن ، پایشمندی
27 احجام گُنج ها ، گنجایش‌ها
28 احداث بنا کردن ، ساخت و ساز ، ساختن ، بنیاد کردن ، پدید آوردن ، نوسازی
29 احضار فراخواندن ، فراخوانده شدن
30 احقاق دادگری ، دادرسی
31 احکام دستورها ،‌ فرمان ها
32 اختراع  نوآفرینی
33 اختصاراَ به کوتاهی ، کوته گفت
34 اختلاف ، تفاوت ناسازگاری ،‌ ناهمسانی ، دو گانگی ، چند گانگی، دگرسان ، ناساز ، ناهمگون
35 اختلاف نظر دیدگاه ناساز ، دیدگاه‌های ناهمگون ، دوگانگی دیدگاه ها
36 اخذ کردن گرفتن، دریافتن
37 اخطار هشدار ، یادآوری
38 اخلاف بازماندگان ، جانشینان
39 اخلاق رفتار ، خوی ها
40 اخیر ، تازگی ، تازه ، واپسین ، گذشته
41 ادعا (‌کلیم)  فراخواست ، داوش، ( ادعا )
42 ارادتمند سرسپار، سرسپرده
43 اراده خواست
44 اراضی زمین ها
45 ارائه پیشکش ، پیش آوری
46 ارتباطات پیوندها ، رسانش‌ها ، (‌ارتباط ها)
47 ارتعاش لرزش
48 ارتفاع بلندا ، بلندی ، بالا
49 ارتقا پیشرفت ،‌بالابردن، پایه دادن ، افزایش رتبه
50 ارتکاب دست به کار شدن ، انجام
51 ارجاع فرستادن، واگذاشت
52 ارجح برتری
53 ارسال فرستادن ، گُسیل ، روانه
54 ارشاد راهنمایی
55 از قرار معلوم این گونه که پیداست ، اینجور که دیده می شود
56 اساطیر استوره ها
57 اسامی نام ها
58 اسبق  پیش تر
59 استثناء مگرپذیر ، جدا ، سوای
60 استحصال بازیابی ، برداشت
61 استحضار آگاهی ، یادداشتن
62 استحفاظ نگهبانی
63 استحقاق سزاواری
64 استخدام کارگزینی ، کارمندگزینی
65 استخراج بیرون‌کشی ، بَرهیختن
66 استرداد پس گرفتن ، واپس داد ، پس دادن ، بازستانی
67 استعفا کناره گیری
68 استعلام آگه خواست ، واجیدن ، قیمت خواهی
69 استعمال  کاربرد
70 استفاده  بهره مندی ، بهره بردن ، سود بردن
71 استفسار کردن پرسش و پاسخ ، واپُرسیدن ، واپرسش
72 استقبال پیشواز ، پذیرش ، پذیراک
73 استمداد یاری ،کمک خواهی
74 استمرار پیوستگی ، همارگی
75 استنکاف سرپیچی ، خودداری کردن ، سرباز زدن
76 استهلاک فرسایش ، فرسایی
77 استیجاری  کرایه ای ، گاه بها ، اجاره ای
78 استیلا چیرگی ، دستیابی ، پیروزی ، دست یافتن ، حکمرانی
79 اسرع وقت زودتر ،هرچه زودتر، باشتاب، بسیار فرز ، کمترین زمان
80 اسناد ( مستندات ) فرنودین ، دفتر ها ، نَوَرده ها ، تَزده ها ، قباله ، (‌ دست کم بگوییم سند ها ، استناد شده ها )
81 اشکال دشواری ، نادرستی
82 اشکالات کم و کاستی ها
83 اصطلاح واژگانه 
84 اصلاح ، اصلاحات ویرایش ، ویرایش ها
85 اضافه افزایش ، افزون ، افزوده ، افزودن
86 اضافه بها افزوده بها ، افزون بها ، (اضافه بها)
87 اطفا خاموش کردن
88 اطفا حریق آتش نشانی
89 اطلاع رسانی پیام رسانی ، آگاهی دادن
90 اطلاعات داده ها
91 اظهار نظر بیان دیدگاه ( اظهار نظر فرمایید = دیدگاه خود را بیان فرمایید )
92 اعتبار ارزش ، استوار ، ورسنگ ، استوار ، ارج  
93 اعتراض واخواهی ، واخواست
94 اعتصاب کارایست ، دست از کار کشیدن
95 اعتقاد باور ، گروش
96 اعطا واگذاری ، بخشیدن ، پیشکش ، ارزانی
97 اعلام آگاه نمودن ، بازنمود
98 اعم از اگرچه ، همانندِ ،  از میانِ ، از آن دسته
99 اعم از فهارس بها همانندِ فهرست های بها
100 اعمال بکارگیری ، انجام
101 اغلب بیشتر ، بیشترین
102 افراط تندروی ، زیاده روی ، گزافه
103 اقبال بخت ، رویکرد
104 اقبال عمومی رویکرد همگانی
105 اقدام کردن انجام دادن ، دست به کار شدن ، دست زدن
106 اقلام رده ها ، کالاها ، نمونه ها
107 اکثر بیشتر
108 اکیپ گروه ، دسته
109 البته ، جداً با این همه ، اگر چه ، به راستی ، به درستی ، همانا
110 الحاق پیوست 
111 الحاقیه پیوست به پیمان ، افزایش ... ( افزایش زمان و یا بهای پیمان)
112 الزام آور (لازم ، ضروری) بایسته ، ناگریزانه ، ناگزیر، ناگزیرانه ، بایدی
113 الزامات بایسته ها ، بایستگی ها ، نیازها ، بایدی ها
114 امتیاز برتری ، فردات
115 امضاء پاینام ، (‌ امضا )
116 امور کارها ، نهادها
117 انتخاب گزینش ، گزینه ، سوا ، سواسازی ، جداسازی
118 انتفاع سودبری
119 انحصار ، انحصاری تک گزینه ای ، دربستگری ، یک داو ، یکتا ، تنها در دستِ ، (‌انحصار)
120 انحطاط فروپاشی ، نشیب ، نابودی 
121 انعام پاداش ، مژدگانی ، شاگردانه
122 انعقاد قرارداد پیمان بستن ، بستن پیمان ، بستن قرارداد
123 انقضاء پایان یافت ، پایان زمان ارزش
124 انواع گونه ها ، چند گانه  (‌ اگر هم جنس باشند گونه های همسان و اگر از یک جنس نباشند گونه های ناهمسان می‌گوییم )
125 اول نخست ، (اول)
126 اولیه نخستین ،ابتدایی ، (‌مبلغ اولیه قرارداد = مبلغ ابتدایی پیمان )
127 اولویت برتری ، نخش
128 اهمیت ارزشمند
129 ایام روزها
130 ایده انگاره ، اندیشه ، مونه
131 ایده آل آرمانی ، دلخواه
132 ایجاب پذیرفتن ، نیاز
133 ایجاد ساختن ، برپایی ، آفرینش ، گشایش
134 ایمن آبیم
135 آرشیتکت دزداد ، دِزداد ، (آرشیتکت)
136 آرشیو بایگانی
137 آسفالت گژفه ، ( اسفالت)
138 آمین چنین باد
139 آنالیز واکاوی ، آناکاو . (آنالیز)
140 انتها پایان ، فرجام ، سرانجام
141 آیتمایز ، آیتم یابی ردیف یابی ، همردیفی
142 ایاب و ذهاب آمد و شد ، رفت و آمد
143 ایراد کمبود ، بهانه ، خرده ، ناکارآ ، سخنرانی
144 ایراد گرفتن بهانه گیری ، خرده گیری ، دستاویز نمودن
145 باعثِ مایه‌ی
146 بدون فوت وقت بی درنگ 
147 بدین وسیله بدین گونه
148 بر طبق برپایه‌ی ، برابر با ،‌ براساس ، همچون
149 برعکس (‌بالعکس) وارونه  ، واژگون، واژگونه
150 بعد از پس از
151 بعدی پسین ، پس از این
152 بلاتکلیف سردرگم ، بی برنامه
153 بنفسه به خودی خود
154 به ازاء بجای ، برابر
155 به دفعات لازم به شمار بایسته ، به هربار که بایسته است
156 به زعم ما به باور ما
157 به طور کامل بی کم و کاست
158 به طور کل به یکباره
159 به طور مشخص به گونه‌ی ویژه
160 به عبارت دیگر به بیان دیگر
161 به کلی از بیخ و بن ، به یکبار، یکسره
162 به محضِ همین که
163 به نسبت  به همان برابر ، در سنجش 
164 به نظر (‌ به نظر اینجانب ) دیدگاه ( به دید بنده ، از دید بنده ، دیدگاه بنده ) ، ‌به نگر
165 به واقع (‌در واقع ) به راستی
166 به هر عنوان به هر روی ، به هر نام ، بر هر برنام
167 بی اعتبار بی ارزش ، بی ارج
168 بی مورد بیهوده ، نابجا
169 بین المللی جهانی ، بین کشورها ، فرامرزی
170 پارت تایم پاره وقت
171 پارک پردیس ، (‌پارک)
172 پارکینگ توقفگاه ، ایستماند ، (‌پارکینگ)
173 پاساژ تیمچه ، بازارچه
174 پاکات بسته ها ، بَریک‌ها
175 پاکت بسته ، بَریک
176 پرداخت موقت میان پرداخت
177 پرستیژ منش ، ستایش انگیزی
178 پروفایل رخ نما
179 پست ایستگاه ، پایگاه ، پاسگاه
180 تا ابد تا همیشه ، بی پایان
181 تا حالا تاکنون
182 تابع پیرو ، پایناک
183 تابعیت شهروندی
184 تابلو نگاره ، پلمه ، تخته سیاه، (تابلو)
185 تاجر بازرگان
186 تاخیر در پرداخت  دیرکرد ‌، پس اُفت
187 تاخیرات دیرکردها ، پِرمَگان
188 تاخیر در کار دیرکرد در کار ، فرغول
189 تادیه پرداخت ، واگذاشت
190 تاسف افسوس
191 تاسیس پایه گذاری ، بنیان گزاری
192 تاسیسات سامانه
193 تامل درنگ ، سکالش
194 تامین برآوردن ، فراهم آوری ، آماده کردن ، خرید ، فراهم کردن
195 تامین دلیل برهان گیری ، برهان گرفت ، آوند گیری
196 تاور ، جرثقیل بالابر، باربردار
197 تایم شیت زمان برگ
198 تایید درستی ، آستیدن ، پذیرش ، پی بردن ، تایید
199 تایید کرد پذیرفت ، بازشناخت ، به درستی آن پی برد،آستید 
200 تبادل جابجایی ، داد و ستد
201 تبانی سازش ، ساخت و پاخت
202 تبیین بازگفت ، بازنمود
203 تجاری ، تجارت بازرگانی
204 تجدید نظر فرجام خواهی ، بازبینی ، بازنگری ، دوباره بینی
205 تجربه کارآزمودگی ، اروند
206 تجزیه بها ( آنالیز بها ) فراکاو بها ، تجزیه بها
207 تجمعی انباشت شده
208 تجهیزات آماد ، ساز و برگ
209 تحقیق وارسی ، پژوهش ، بررسیدن
210 تحکیم استوار ، پایدار نمودن ، سفت نمودن ، استواری
211 تحمیل وادار ، واداشتن
212 تحویل قطعی پایان داد ، پایان کار ، پایان گرفت ،(تحویل قطعی)
213 تحویل موقت  میان داد ، میان گرفت ، میان کار ، تحویل میانی ،(تحویل موقت)
214 تخفیف دَهِش ، کاهش، کم کردن
215 تدارک آماده نمودن
216 تدبیر چاره ، کاردانی ، چاره جویی
217 تدریجا کم کم ، اندک اندک ، رفته رفته
218 تدوین نگارش ، گردآوری
219 تراس مهتابی ، ایوان ‌، بهار خواب
220 ترجمه برگردان ، برگردانی
221 ترخیص رهایش ، آزادسازی ، رهانش
222 ترقی پیشرفت
223 ترقیب واداشتن ، برانگیختن
224 ترمینال پایانه
225 تسریع شتاب ، زود ، فرز
226 تسطیح هموارسازی
227 تسهیلات کمک ها ، وام ها 
228 تشابه همانند ، همسانی ، همانندی
229 تشخیص شناسایی ، بازشناخت
230 تشریح واشکافی ، روشن سازی ، روشن گویی
231 تشریفات ( قضایی ) آیین دادرسی ، آیین قضایی
232 تشکر سپاس ، سپاسگزاری
233 تشکیل ساختن، پایه ریزی ، سازمان دادن
234 تصدیق گواهی ، راست شمردن ، پروانه ، گواهینامه
235 تصریح رک ، راست ، روشن ( تصریح شده باشد = به روشنی بیان شده باشد )
236 تصمیم برآن شده ، رآی ، گزیرش
237 تصویب پذیرش ، برنهادن ، برنمود ، پذیره
238 تصویب کرد برنهاد ، برنمود
239 تطبیق  برابر سنجی
240 تعاریف  شناسایی ، شناسایی واژه ها 
241 تعبیه جاسازی
242 تعدیل تراز ، همترازی ، برابرکردن ، (تعدیل)
243 تعدیل معکوس تراز برگردان ، تراز وارون  ، (تعدیل معکوس)
244 تعریف شناساندن ، (‌ تعاریف = شناسایی )
245 تعقل خردورزی
246 تعلیق درنگ ، آویزش ، آگِش ،‌ فروهشته ، (‌تعلیق)
247 تعلیم آموزش ، دانشوری
248 تعلیمات آموزه ها ، آموزش ها
249 تعمد دانسته ، از دست
250 تعمیر بازسازی ، نوسازی ، بهسازی ، نیسارش
251 تعویض جایگزین
252 تعهد پذیرش ، پایبندی ، به دوش گرفتن ، به گردن گرفتن
253 تعیین گزینش ، بازنمون
254 تعیین صلاحیت شایسته سنجی ، رده دهی ، پایه دهی
255 تغییر دگرش
256 تقاضا درخواست
257 تقدم برتری ، زودتر، پیشی گرفتن ، پیشتازی
258 تقدیر ارج نهادن ، ستودن
259 تقریب  نزدیک ، نزدیکی ، نزدیک کردن
260 تقریبا کم و بیش ، نزدیک به ، ( به تقریب )
261 تقویم برآورد ، ارزیابی ، گاهشمار ، سالنامه
262 تقویت توانبخشی ، توان افزایی
263 تکمیل بفرجام رساندن ، پایان یافته ، فرجامیدن ، کامل کردن ، پر شدن
264 تکنیک شگرد
265 تلقی برداشت ، دیدگاه
266 تنفیذ برپا ، استوارسازی ، انجام داد
267 توضیحات بازنمودها ، بازگفت ها ، فرانمودها ، روشن سازی
268 تهنیت شادباش ، فرخنده باد
269 تهیه فراهم ، آماده سازی ، ساخت
270 جبران توخت ، بازپرداخت ، توزِش ، بازسازی ، جبران
271 جدار دیواره
272 جدارخارجی دیواره بیرونی
273 جدول زیگ ، (جدول)
274 جریمه / جرائم تاوان / جریمه‌ها
275 جمع رَمَن ، (‌جمع )
276 جمعه آدینه
277 جمعی گروهی
278 جنس کالا
279 جواب پاسخ
280 چک لیست برگ بررسی ، بازبینه ، سیاهه وارسی ،کاربرگ 
281 حادثه پیشامد ، رخداد
282 حاصل برآمد ، دستاورد،ره آورد ، فرآورده ، بهره، دستامد
283 حال اکنون ، اینک ، 
284 حال آنکه از سویی ، شگفت اینکه ، اینک آنکه
285 حتی  هتا ، تا آنجا که ، اگرچه
286 حجم اندازه ، گنجایش ، فراوانی ، انبوه
287 حد کرانه ، مرز ، پایان (‌بی حد = بی پایان ، بی کرانه )
288 حداقل دست کم ، کمینه
289 حداکثر دست بالا ، بیشینه
290 حدس گمان
291 حذف از میان بردن ، (‌حذف کرد = از میان برد) ، نابودکردن ، پاک کردن
292 حسن انجام کار درستی انجام کار ، ( حسن انجام کار )
293 حفاری کندن ، خاکبرداری
294 حفاظت نگهداری ، نگهبانی ، پاسداشت
295 حفظ نگهداشت ، نگهدار ، پاس 
296 حق روا
297 حق الزحمه دستمزد ، کارمزد
298 حق ماموریت کارانه
299 حقوق دستمزد
300 حقیقت راستی ، درستی ، فرهود
301 حکم فرداد ، فرمان ، دستور
302 حل اختلاف داوری
303 حمل (‌حمل و نقل ) ترابری ، ترابرد ، باربری ، جابجایی
304 خاتمه پایان ، فرجام ، سرانجام ، پایان دادن
305 خاص ویژه ، برجسته ، برگزیده
306 خالص سره ، ناب ، نت ( واژه نت کاربرد فراوان و استانداردی یافته )
307 خدشه آسیب ، خراش
308 خسارت زیان ، گزند . آسیب
309 خطر آسیب ، بیم ، گزند
310 خطرناک بیمناک ، دشوار ، زیانبار
311 خلاصه چکیده ، کوتاه ، فشرده ، گُزیده
312 خلاصه متره فشرده متره،(خلاصه متره)
313 داخل درون ، تو ، اندر
314 دانلود بارگیری ، دریافت ،(دانلود)
315 دایم ، دائم همیشگی ، همواره ، پایا
316 در اختیار در دست ، دردسترس
317 در ارتباط با درباره‌ی
318 در این صورت ، بدین ترتیب بدینگونه ، به این سان ، بدینسان
319 در صورتی که چنانچه
320 در غیر اینصورت وگرنه
321 درج شده گنجانده شده
322 دستورالعمل شیوه نامه ، دستورکار
323 دعوتنامه فراخوان ، فراخواند ، فراخوان نامه
324 دفاتر دفترها 
325 دفاع ، دفاعیه پشتیبانی ، پدافند ، ایستادگی ، پاناک
326 دفتر مرکزی دفتر ستاد
327 دفعات بارها ، شمار
328 دلیل برهان ، آوند ، فرنود (‌ به این دلیل = به این برهان )
329 دوجداره دو لایه
330 دوره  چرخه ، ( دوره )
331 دوره تضمین دوره‌ی پشتیبانی ، (چرخه پشتیبانی ، دوره تضمین )
332 ذوب گدازش (‌برای فلزا ت) ، آب شدن (‌ برای یخ و برف ) 
333 رای گیری همه پرسی
334 رسمی قانونی
335 رشوه باج ، زیرمیزی
336 رعایت پاسداشت ، پایش
337 رفع ابهام زدایش ، دریافتن ، (رفع ابهام)
338 رفع نقص لغززدایی ، بازسازی ، نوسازی ، بهسازی، کاستی زدایی
339 زیاد بسیار، فراوان
340 ژئودزی زمین پیمایی
341 ژئوگرافی - جغرافی بوم شناسی ، گیتاشناسی
342 سابقه ، ماسبق پیشینه ، گذشته
343 سالن تالار
344 سرجمع روی هم رفته ، همبارش ، هم افزون (‌ بخشنامه سرجمع = بخشنامه هم افزون )
345 سرعت شتاب ، تند ، به تندی
346 صرفا به تنهایی ، تنها ، به سادگی
347 سریع السیر تندرو ، بادپا
348 سقوط سرنگون ، افتادن ، به زمین خوردن ، نشیب
349 سطح تراز ، رو ، بالا، (سطح)
350 سطح صاف و مستوی هموار ، هامَن
351 سعادت  خوشبختی
352 سعادتمند خوشبخت
353 سلام درود
354 سوال پرسش ، پرسیدن ، درخواست
355 سوق بازار
356 سهم دانگ ، بخش
357 سهوی ناخواسته ، نادانسته
358 سیستم  سامانه ، دستگاه
359 شاخص های تعدیل شناسه های همترازی
360 شامل دربرگیرنده ، دربرگیری
361 شرایط  سامه ها
362 شرایط عمومی پیمان سامه های همگانی پیمان ها ، (‌‌ شرایط عمومی پیمان )
363 شرق خاور ، خاوران
364 شروع آغاز
365 شفاهی گفتاری ، زبانی
366 شکایت دادخواست ، شاوید ، شاوش
367 شکل ریخت ، گونه ، نگاره ، چهره ، رخساره
368 شمول دربرگیری ، دربرگیرنده
369 صاحب کار کارفرما 
370 صدور برونده ، (صادر کردن)
371 صراحتا به روشنی
372 صلاحیت شایستگی
373 صنایع فرآوری ، فرآورده ، صنعت‌ها، (صنایع)
374 صنعت پیشه ، افزار
375 صنعتگر پیشه ور
376 صنف رسته
377 صورت مجلس انجمن نوشت ، (صورت مجلس)
378 صورت وضعیت  کارکرد ،کارکرد ماهانه ، کارکرد سه ماهه ، (‌صورت وضعیت)
379 صورت وضعیت قطعی کارکرد پایانی ، (‌صورت وضعیت قطعی)
380 صورت وضعیت ماقبل قطعی کارکرد پیشِ پایانی ، کارکرد پیش از قطعی
381 صورت وضعیت موقت کارکرد میانی،(صورت وضعیت موقت)
382 صورتجلسه نشست نامه ، پیشنویس ،(صورتجلسه)
383 ضابطه بخشنامه ، روش اجرا ، فراریز
384 ضخامت کلفتی ، (‌ ضخامت )
385 ضرب المثل زبانزد ، (مَثَل)
386 ضرر زیان
387 ضرس قاطع به درستی ، بی برو برگرد ، بی گفتگو
388 ضریب درانگار ، نرخ ، ( ضریب )
389 ضعیف سست ، ناتوان ، کم توان ،کم نیرو،لاغر، نزار
390 ضمانت نامه گروُیی ، پایندنامه ، پشتوانه ، (‌ضمانت نامه )
391 ضوابط فنی روش های اجرایی ، بند فند ، آیین نامه‌ها
392 طبقه اشکوب ، چینه ، دسته ، رده
393 طبقه بندی دسته بندی ، رده بندی ، (طبقه بندی)
394 طرح برنامه ، گستره ، پیشنهاد
395 طرفین پیمان دو سوی پیمان
396 طریق روش ، راه ، شیوه ، روند
397 طول درازا ، راستا ، درازی ، درازه ، درازنا (‌در طول = در راستا ) ، کش
398 طول جغرافیایی پهناک
399 طول دادن کش دادن 
400 طول کشید به درازا کشید ، دیرشد
401 ظالم ستمگر ، ستمکار ، زورگو
402 ظرفیت مجاز توان همزمان 
403 ظهور پیدایش ، نمود ، پدید آمدن ، آشکار
404 عابر رهگذر
405 عادت خوی ، روش ، سرشت ، منش ، شیوه
406 عاری بدون ، بی بهره ، برهنه ، برکنار
407 عالی برتر ، بسیار خوب ، بلند پایه ، والا ، ارجمند ، برجسته ، برسو
408 عالی ترین برترین
409 عاقل خردمند ، دانشمند
410 عامل گزینه ، ردیف
411 عبارت است از شاملِ
412 عبث بیهوده ، بی ارزش ، پوچ ، گزاف
413 عدم قصور بی گناهی ، کوتاهی نکردن ، درست انجام دادن ، نادرست انجام ندادن
414 عذر پوزش
415 عرض پهنا
416 عرف (‌عُرف) روال ، پذیرفته شده
417 عرف کرد  روال نمود ، نهادینه کرد 
418 عشق شیدایی
419 عضو هموند ، اندام ، کاربر
420 عکس فرتور ، نگاره
421 عمران آبادانی
422 عمق ژرفا ، گودی
423 عمل و عکس العمل کنش و واکنش
424 عملکرد کارکرد
425 عملیات کار ، کارها ، (‌عملیات)
426 عودت پس فرستادن ، بازگردانی
427 عهده دوش ، بردوش ،(عهده)
428 غرامت تاوان
429 غرب باختر ، باختران
430 غفلت گمراهی ، لغزش ، ناآگاهی ، فراموشی
431 غفلتاً ناگهان ، بی درنگ ، سرزده ، ناگاه
432 غلط نادرست ، لغزش
433 غیر دگر ، نا ، بی ، جدا ، مگر ، بجز
434 غیره جدای از آن ، مگر آن ، جز آن ، (‌و...)
435 غیرفعال بی کنش 
436 غیرفعال کردن از کار انداختن
437 غیرقابل جبران تاوان ناپذیر ، توزِش ناپذیر 
438 فاجعه رویداد ناگوار ، ناگوار، بدبختی
439 فاقد بدون ، بی ، نادار ، نبود، بی بهره
440 فاقد اعتبار بدون ارزش ، بی ارزش ، ارزشی نداشتن ، بیواره
441 فایده سود ، بهره
442 فتوکپی بازرخش
443 فراغت آسایش
444 فرض ، پیش فرض انگاره ، انگاشتن ، پنداشت ، گمان
445 فرضاً اگرچه ، گرچه ، به گمان ، به انگار
446 فرم ، فرمت ، فایل کاربرگ
447 فرمول سانیز ، نمودک ، اَنگارش
448 فسخ به هم خوردن
449 فصل گروه ، دسته ، (فصل)
450 فصیح شیوا ، گویا ، خوش سخن
451 فکر اندیشه
452 فلزات  توپال ها
453 فعالیت ردیف کاری ، کوشش ، تلاش
454 فن ، فنون فند ، فندها (  فن ، فن ها )
455 فواصل مسیرها
456 فوت درگذشت ، جان سپردن ، دیده فرو بستن ، مردن
457 فوریت بی درنگ ، بی درنگی
458 فوق بالا ، فراز
459 فونداسیون شالوده
460 فهارس بها  دفترچه های بها
461 فهرست بهای تاسیسات فهرست بهای سامانه‌ها
462 قابل شایان ، درخور، توانا
463 قابل تامل شایان درنگ، درخور توجه
464 قابل تطبیق شایان سنجش ، شایان برابری ، درخور برابری
465 قابل توجه شایان نگر، (‌شایان توجه)
466 قابل جبران  تاوان پذیر ،‌توزِش پذیر
467 قابل قسمت بخش پذیر
468 قاطع بی چون و چرا ، بُرا
469 قائم ایستاده
470 قبل پیش
471 قبول پذیرش شده ، پذیرفته
472 قدیم پارینه ، دیرین ، (قدیم)
473 قشر لایه ، پوسته ، رویه
474 قصور کوتاهی
475 قطعات سازه ها ،‌تکه ها ، بریده ها، برش شده ها
476 قطعی پایانی ، انجامین ، سد در سد
477 قنات کاریز ،(قنات)
478 قوا نیروها
479 قیمت جدید بهای تازه ، بهای کار تازه ، ( ‌قیمت جدید )
480 قیمت واحد بهای یکا ، بهای هر یکا
481 کارجدید کار تازه ، کاره نو
482 کارهای جدید کارهای تازه ، کارهای نو
483 کافی و وافی بایسته و شایسته
484 کتبی نوشتاری
485 کثیر انبوه ، فراوان ، بسیار، پرشمار ، چند
486 کثیرالانتشار پرشمارگان
487 کد شناسه
488 کد عامل شناسه زیرردیف (‌ کاربرد این واژه در تجزیه بهاست )
489 کسربها کاهش بها
490 کسورات کم کردها ، کاهش های بها ، بدهی‌ها ، (کسور)
491 کفایت ، تکافو بسنده
492 کلی سراسری ، فراگیر ، بسیار
493 کلیت بنیادین ، همگی ، سراسر
494 کلیک تلیک
495 کلینیک درمانگاه
496 کمّی و کیفی ( کمیت و کیفیت ) اندازه و چگونگی
497 کمد اشکاف ، گنجه
498 کمیسیون کارگروه
499 کنترل واپایش
500 کن لم یکن شده از ارزش افتاده ، بی ارزش گردیده ، بی اثر
501 کوئری درخواست
502 گالوانیزه آبکاری شده ،(گالوانیزه)
503 لایحه تاخیرات و ادعا (Claim) فراخواست ، دیرکردها و داوِش نامه ( تاخیرات و ادعا ، کلیم )
504 لباس جامه ، رخت
505 لذا بنابراین ، از این رو ، چونکه ، زیرا
506 لطف  خوبی ، مهربانی ، مهرورزی ، نکویی
507 لطفا خواهشمند است 
508 لغاز گوشوار
509 لغایت تا
510 لغت واژه
511 لغو بر هم خوردن ، برهم زدن . شکستن
512 لیسانس کارشناسی
513 لیست فهرست ، سیاهه
514 مابه التفاوت  تفاوت بها ، دگرمانی بها 
515 مات تار
516 مادام تا زمانی که
517 ماهیت سرشت
518 مایل اُریب ، کج
519 مایوس ناامید ، دلسرد ، سرخورده
520 مبارک خجسته ، گرامی ، همایون ، پدرام
521 مبانی بنیادها ، پایه‌ها ، نهاد ها
522 مبلغ بها ، ارزش
523 مبلغ تجمعی بهای انباشت شده ، بهای روی هم ، بهای کل
524 مبدا آغاز ، سرمنزل ، آغازگاه ، مبدا
525 مبنا پایه ، اساس ، بنیاد
526 متبحر زبردست ، چیره دست
527 متخصص کارشناس ، کارآزموده
528 متخصصین کارشناسان
529 متداول روالمند ، روامند ، به روال
530 مترور ‌مترور ، کارشناس متره و برآورد و آیین پیمان ، برآورد کننده
531 متروک رهاشده ، بازمانده
532 متعارف روال شده
533 متعدد بی شمار ، چند ، فراوان
534 متقاضی ، مایل خواهان ، درخواست کننده
535 متقاطع همبُر ، همگذر 
536 متمم پایانی ، فرجامین ، قرارداد تمام کننده، (متمم)
537 متناسب درخور ، فراخور ، جور ، بهترین
538 متوسط میانه ، میانی ، میانگین
539 مثال نمونه ، یک یا چند نمونه
540 مثل  مانند ، همانند ، بسان
541 مثلا (مثلاً) برای نمونه
542 مثلث سه گوش، لچک
543 مثلثی لچکی
544 مجبور ناگزیر ، وادار ، ناچار ، واداشتن
545 مجدد ، مجدداً دوباره ، چند باره
546 مجرب کارآزموده ،‌ ورزیده
547 مجری کاردار ، پیمانکار
548 مجزا ، مستقل جدا از هم ، سوا
549 مجمع انجمن 
550 مجموع ( مجموعا ، در مجموع) با هم ، روی هم رفته
551 مجموعه گروه ، گردآمده ، انبوهه
552 مجوز ( پرمیت ) پروانه ، پذیرش ، پذیرشنامه ، روادید ، دستور
553 مجهول ناشناخته ، ناپیدا ، ناشناس
554 محاسبه برآورد ، رایانش ، سنجش ، شمارش ، اندازه گیری
555 محدب کوژ
556 محدوده گستره ، چارچوب ، در یک کرانه ، در یک دامنه
557 محصول برونداد ، فرآورده ، بازده ، ساخته ، ( محصول )
558 محضر (دفتر اسناد رسمی) دفترخانه ، نسکخانه
559 محل اتصال پیوندگاه ، هم بندگاه ، جای ، جایگاه
560 محل درج جای خالی ، جای نوشتن
561 محنت درد و رنج ، سختی ، گرفتاری
562 محوطه  پهنه ، جایگاه ، محوطه
563 مخصوصاً به ویژه
564 مدت زمان ، گاه ، هنگام 
565 مدت طولانی (‌مدت مدید) دیرباز ، دیرزمان ، دیرگاه ، چند گاهی
566 مدفون خاک شده ، گوران
567 مدعی خواهان  ، (خواهان در برابر خوانده) ، خواستار 
568 مدیریت سرپرستی ، گرداندن ، گردانش ، (مدیریت)
569 مدیون وام دار ، بدهکار
570 مذاکره گفتگو ، گفت و شنود ، گفت وگدار
571 مراتب چگونگی ، پایه‌ها
572 مرافعه زد و خورد ، ستیز ، کشمکش
573 مربوط وابسته
574 مرتفع بلند
575 مرحله گام ، خوان ، پله
576 مرضی الطرفین  داور دو سویه ، دادگر ، دادور، دادمنش ، (مرضی الطرفین)
577 مرکب آمیخته ، آمیژه
578 مرمت ، تعمیر بازسازی ، نوسازی ، بهسازی
579 مزایده ارزش رایی، افزون گری ، (مزایده)
580 مسائل پرسش ها ، پیش آمدها ، دشواری ها
581 مستثنی بجز ، سوا ، مگرپذیر
582 مستدل  با برهان ، فرنوده ، آونده
583 مستمر پیوسته ، همیشگی ، پایا
584 مستوره نمونه کالا
585 مسطح  تخت ، پهن ، یکدست ، هموار
586 مسلح آرمه (‌ مانند بتن آرمه بجای بتن مسلح )
587 مسن (مُسن) سالخورده ، سالمند
588 مسئول کارگزار ، سرپرست ، پاسخگو ، (مسئول)
589 مسئول فنی سرپرست فنی ، سرپرست فند
590 مسئولیت بر دوش گیری ، پذیرش
591 مشابه همانند ، همسان ، همگون
592 مشاور رایزن ، هم سِگال ، (مشاور)
593 مشخصات ویژگی ها ، شناسه ها
594 مشروط  با اما و اگر ، سامه بر ، (به شرط)
595 مشکل سختی ، کمبود ، دشواری
596 مشمول پرداخت دربر پرداخت ، دربردارنده بر پرداخت
597 مصالح ساختمایه ها ، (مصالح)
598 مصرف به کاربردن ، گسارش 
599 مصرفی به کاربردنی ها ، ‌نابازیافت ، کاری ،‌ به کاربرده شده ، گسارشی
600 مصوبه برنهاده ، (تصویب شده)
601 مطالب جُستار
602 مطالبات بستانکاری ها
603 مطالبه  دادخواست ، درخواست
604 مطبوعات رسانه های نوشتاری
605 مطلب نوشتار ، نوشته
606 مطلوب شایسته ، پسندیده، دل پذیر
607 معادل برابر ، یکسان
608 معارض درگیر ، خواهان و خوانده داشتن ، (معارض)
609 معافیت بخشودگی
610 معامله داد و ستد ، خرید و فروش ، سوداگری
611 معاونت  همیاری ، دستیار ، جانشین
612 معدنی کانی ،‌ (معدنی)
613 معرض دستخوش ، برابر ، فرارو
614 معروف سرشناس ، نامی ، نامدار
615 معروفیت آوازه ، سرشناسی
616 معلق آویزان ، آونگ ، آونگان ، آویخته
617 معماری آبادگری ، مهرازی ، دِز دادی
618 معمول فرمایید روال دارید ، رویه سازید
619 معنی ، معنا  معنا ، آرِش
620 معیوب آسیب دیده ، خراب
621 مقاطعه کار پیمانکار
622 مقاومت توان ، تاب ، نیرو
623 مقایسه همسنجی ، برابری
624 مقدار اندازه ، ( مقادیر = اندازه ها )
625 مقدمه پیشگفتار ، دیباچه
626 مقرر برنهاد ، فرموده ، دستوری ، قرارگذاشته شده
627 مقرر شد ، تصمیم گرفته شد گزیرش شد ، برآن شد
628 مقصد منزل ، پایان ، پایان گاه ، مقصد
629 مُقَعَر کاو
630 ملاک پرداخت قرار گیرد مایه‌ی پرداخت شود
631 ملزم ناچار ، وادار ، ناگزیر ، ناگریز
632 ممانعت پیشگیری ، جلوگیری
633 ممنوع بازداشتن ، بازداشته شده ، بدون دسترسی
634 مناسب و متناسب شایسته و بجا ، بهتر
635 مناقصه ارزش کنی ، کاهشگری ،(مناقصه)
636 منبع (مَنبع) ، مرجع بن مایه ، سرچشمه 
637 منحنی خم ، کج ، کمان ، کمانی
638 منضم (‌مُنضم ) پیوست ، پیوست شده
639 منطبق برابر ، همسو ، یکسان
640 منطقه بخش ، سرزمین ، برزن ، سامان ، سیر (‌ مانندگرمسیر ، سردسیر)،(منطقه)
641 منطقه آزاد ، منطقه ازاد تجاری آزادگاه ، شهر آزاد بازرگانی
642 منظر  ( مَنظر ) دیدگاه
643 منظور نشده باشد در برآورد نیامده باشد ، برآورد نشده باشد
644 منعکس کرد بازتاب داد
645 مواصلاتی دسترسی ( مانند راه های دسترسی بجای جاده های مواصلاتی )
646 موثر کارآ ، کارآمد ، کارساز
647 موجبات پیش نیازها ، مایه‌ی
648 مورد نظر ، مدنظر دل‌خواه
649 مورد نیاز  بایسته ، درخواستی ، خواسته شده ، درخواست شده
650 موسسات نهادها ، سازمان ها
651 موضوع برنام ، فرنام، (موضوع)
652 موقعیت جایگاه ، ایستار
653 مهارت کاردانی ، ورزیدگی
654 مهندس مهراز ، (‌ مهندس )
655 نِصاب متوسط میان تراز ، (نصاب متوسط)
656 نِصاب معاملات دولتی ترازینه‌ی داد و ستدهای دولتی ، نصاب
657 ناخالص ناسره ، ناویژه، (ناخالص)
658 ناشی از برآمده از ، به سببِ
659 ناظر عالیه ناظر ستاد ، سربازرس ستاد ، نظارت برسو،(ناظر عالیه)
660 ناظر مقیم / نظارت مقیم بازرس کارگاهی / نظارت کارگاهی
661 نامفهوم گنگ ، بی چم
662 نتیجه برآمد ، پیامد ، سرانجام ، فرجام ، ره آورد
663 نحوه روش ، شیوه
664 نسبت به برابربا ، در برابر 
665 نسخه رونوشت ، نگارش ، ویرایش ، چاپ
666 نشات گرفته برگرفته
667 نشریات سازمان مدیریت روش های اجرایی و شیوه نامه های سازمان برنامه
668 نصاب (‌نِصاب) ترازینه ، تراز بایسته
669 نصب (‌ نَصب ) سر هم کردن ، برپاکردن ، افرازش ، افراشتن ، پیاده سازی
670 نصف ( نِصف ) نیم ، یک دوم
671 نظام دستگاه ، سامان ، کشور ، سازمان ، دیوان
672 نظام فنی و اجرایی دستگاه فنی و اجرایی 
673 نظر (‌به نظر ، در نظر) گمان ، دیدگاه ، نگر ( به گمان ، در نگر  )
674 نظیر مانند ، همسان
675 نفوذ نشت ، رخنه
676 نقاط ، مناطق جاها ، خجک ها ، میانه ها ، نقطه ها ، منطقه ها
677 نقص خرابی ، کاستی ، نادرستی ، کمبود 
678 نقض شکست ، گسیختن ، سرپیچی ، (نقض)
679 نقل قول برگرفته ، بازگفت ، گفتاورد
680 نوظهور نوبنیان ، نورسیده ، تازه به بارنشسته
681 نواقص کاستی ها 
682 نوع گونه
683 نهایت بیکران،‌ پایان ، ‌برجام
684 نهایی  پایانی
685 واحد یکا ، یکتا ، یکان
686 وافی بسنده ،‌به اندازه ، کارآمد
687 واقعاً بی گمان 
688 واقعه رویداد ، رخداد 
689 وثیقه گرویی ، پشتوانه
690 وخیم ناگوار ، ناگویا
691 وسایل ارتباطی ابزارهای رسانشی
692 وسیله و یراق آلات ابزارهای کار و  چفت و بست ، افزارها و چیلان افزار
693 وصول دریافت ، رسید ، به دست آوردن
694 وضع روال ، روا ساخت
695 وکیل دادگزار ، (وکیل)
696 هدف آرمان ، انگیزه ،‌آماج ، (هدف)
697 همت کوشش ، تلاش ، کوشیدن
698 ی - جمع شکسته اگر فارسی این واژه ها به یادمان نیامد آنها را دست کم فارسی گونه بیان کنیم مانند : طلب ها (‌ بجای مطالبات ) ، ماشین ها ( بجای ماشین آلات )  ، محصول ها (‌ بجای محصولات ) ، سند ها (‌  بجای اسناد ) ، جریمه ها ( بجای جرائم ) ، کسرشدنی ها ( کسورات )
699 ی -جمع با "ین" این واژه ها را دست کم فارسی گونه بیان کنیم مانند : قانون ها (‌بجای قوانین) ، مهندسان (‌بجای مهندسین) 
700 ی -واژه های تنوین دار این واژه ها را دست کم فارسی گونه بیان کنیم مانند : به صراحت (‌بجای صراحتاً ) ، به روال کامل ( بجای کاملاً ) ، به احتمال فراوان (‌بجای احتمالاً ) ، به واقع (‌ بجای واقعاً ) ، از روی اخلاق ( بجای اخلاقاً )
پیوست ها
FileDescriptionFile sizeDownloads
Download this file (F_E_1394.pdf)فرهنگ املایی خط فارسینسخه نشانه گذاری شده3495 kB53
Download this file (D-1394.pdf)دستور خط فارسینسخه نشانه گذاری شده885 kB40
Download this file (Metror-ir-Parsi- JZ102-B08.xlsx)واژه های فارسی دستگاه فنی و اجرایی کشور - 8کاربرگ اکسل 08 - با کوشش - احمدرضا جعفرزاده58 kB1766
Download this file (Metror-ir-Parsi- JZ102-B08.pdf)برابر فارسی واژه های دستگاه فنی و اجرایی کشور - 08کاربرگ پی دی اف 08 ، به کوشش احمدرضا جعفرزاده328 kB1999

براي پرداخت  صورتحساب های متفرقه یا خریدهای بدون ثبت نام  ،
 پیوندهای زیر را به کار ببرید :
پس از پرداخت وجه ، کدرهگیری و نام محصول‌ را 
به شماره 09038381937 پیامک ، تلگرام یا واتس اپ نمایید.



ورود و برون رفت

درود بر شما

Register