نحوه محاسبه ضريب بالاسری پیمان (‌1)

باید بدانیم  برخی قوانین و بخشنامه هایی که در سالهای گذشته به ویژه چند سال اخیر صادر شده است به طور مستقیم و غیر مستقیم در دگرش ضریب بالاسری واقعی پیمان ها اثرگذار بوده و ضریب ابلاغی پیشین را دست خوش تغییر می نمایند از جمله اینها می توان به بخشنامه تنقیح بخشنامه های بیمه قراردادها ( بخشنامه 12101 ) ، نحوه استفاده از فهرست های بهاء در برآورد ، قانون مالیات بر ارزش افزوده و حذف تجمیع عوارض ، قانون جدید استفاده از توان فنی مهندسی داخل ، تغییراتی که در قانون مالیات های مستقیم ایجاد گردیده ، نحوه اخذ مفاصاحساب بیمه ، نحوه تعیین دامنه قیمت های متناسب پیشنهادی ، دستورالعمل انضباط مالی در طرح ها ، درصد مبلغ پیش پرداخت و حتا پرداخت و یا عدم پرداخت آن ، تاثیر بخشنامه های جبران آثار تغییر قیمت ارز ، در بالاسری پیمان و ... که استفاده از ضرایب فیکس و هتا آنالیزهای ارائه شده قبلی را در عمل بایسته تغییر نموده اند اشاره نمود ، از طرفی با تعریفی که از پروژه و ویژگی های آن می دانیم به حتم یک عدد ثابت برای تمامی پروژه های غیرعمرانی و هتا عمرانی (‌که متاسفانه همچنان عرف است )‌ کاری غیرکارشناسی است و نتیجه آن کم یا زیاد به زیان یکی از دو سوی قرارداد خواهد شد از این رو استفاده از یک ضریب ثابت بصورت بخشنامه ای و دستوری برای همه پروژه ها را باید روشی منسوخ و قدیمی شده دانست و در دگرگونی و حذف چنان روشی کوشید.

 

 

با توجه به شرایط ایجاد شده و قوانین و بخشنامه های صادره  مورد نظر که امکان تغییرات انها در آینده دور و نزدیک ، کم  یا بیش وجود دارد ، باید برای محاسبه این ضریب راهی اساسی و کارشناسی شده در نظر گرفت که ضمن همخوانی با وضعیت موجود با تغییرات احتمالی اشاره شده نیز بیشتر همخوان بوده و کمتر به ضرر و زیان یک یا هر دو طرف پیمان گردد و واقعیت های پروژه را در قالب پیمان پوشش دهد.

البته چنین بنظر می رسد که قانونگذار پیشتر آگاه یا ناخودآگاه نیز توجهی به این امر داشته است ، برای نمونه تعیین قیمت متناسب در مناقصه یا در نظر گرفتن امتیاز برای پیمانکار بومی به حتم برای کاهش بالاسری و امکان ارائه قیمت پایین تر بوده است اما این موارد نمودی در تعیین ضریب بالاسری نداشته و هنوز هم کماکان و بصورت وراثتی ضریب 1.3 و 1.41 همچنان بجای ضریب بالاسری واقعی مورد استفاده سازمان برنامه و بودجه است هرچند در بخشنامه های اخیر با پافشاری کمتر از پیش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  

راه‌های دیگری نیز می توان برای محاسبه واقعی این ضریب پیشنهاد داده و عملی نمود ، سعی می شود در مقاله های بعدی با بحثی کامل تر شامل نمونه های عملی ، آنالیز و ارائه محاسبات ، به فرمول و روش های کارشناسی شده برای محاسبه بالاسری واقعی و تبدیل آن به ضریبی جهت اعمال در برآورد و پیمان برسیم .

  

آذرماه 1391

 ویرایش بهمن ماه 1404